Fragmenty — II

II.W starości swojej ziemia mnie wydała,Jak późną parość dąb próchnem stoczony.Brakło już gliny dziewiczej na ciała,A dech żywota — wytchniony.Prochy pokoleń, co życie klnąc marły,Łzy nieoschnięte, krew świeża co dymi,To dziś jej warsztat, to zaczyn olbrzymi,Z którego ulepia — karły.O straszna praca! O posępne dzieło!Niemowląt płaczem napełniać kostnice,I dawać temu, co w mękach zginęło,Wzbudzone mąk tych dziedzice!Na całej ziemi i na całem niebieNiema, czegoby choć myślą niętknięto.Ludzkość swe dzieje spożywa w swym chlebie,A strawa jej jest przeklętą!

Czemże żyć będę? Czy złudą nadziei,Którą otrute stulecia konały?Czy z tym puharem, co obszedł z koleiPragnień i żądzy świat cały?Powiemże: miłość? pod stopy mojemiZadrży proch serc tych, co czuły i biły,Powiem nienawiść? — Pół mórz i pół ziemiOtworzy swoje mogiły.Wyciągnę ramię do czynu? — AliściMgliste się dłonie podniosą przede mną,Jako zwichrzonych jesienią, rój liści,Które opadły daremno...Drogi ku szczytom, i w przepaście drogiTragicznym śladem zarówno zdeptane.Gdzież spocznę? Kędyż miejsce dla mej nogi?Gdzie życiem odetchnąć stanę?Od własnych myśli i uczuć i woliOdwracam głowę z boleścią i wstrętem...Krwawego siewu i cmentarnej roliCzuję się ziarnem przeklętem.