Hercules furens

Soror Tonantis (hoc enim solum mihinomen relictum est) semper alienum Iovemac templa summi vidua deserui aetherislocumque caelo pulsa paelicibus dedi;tellus colenda est: paelices caelum tenent, 5hinc Arctos alta parte glacialis polisublime classes sidus Argolicas agit;hinc, qua tepenti vere labatur dies,Tyriae per undas vector Europae nitet;illinc timendum ratibus ac ponto gregem 10passim vagantes exerunt Atlantides.ferro minax hinc terret Orion deossuasque Perseus aureus stellas habet;hinc clara gemini signa Tyndaridae micantquibusque natis mobilis tellus stetit. 15nec ipse tantum Bacchus aut Bacchi parensadiere superos: ne qua pars probro vacet,mundus puellae serta Gnosiacae gerit,sed vetera sero querimuruna me dira ac fera (4)Thebana tellus nuribus a! sparsa impiis 20quotiens novercam fecit! escendat licetmeumque victrix teneat Alcmene locum,pariterque natus astra promissa occupet,in cuius ortus mundus impendit diemtardusque Eoo Phoebus effulsit mari 25retinere mersum iussus Oceano iubar.non sic abibunt odia; vivaces agetviolentus iras animus et saevus doloraeterna bella pace sublata geret.Quae bella? quicquid horridum tellus creat 30inimica, quicquid pontus aut aer tulitterribile dirum pestilens atrox ferum,fractum atque domitum est. superat et crescit malisiraque nostra fruitur; in laudes suasmea vertit odia: dum nimis saeva impero, 35patrem probavi, gloriae feci locum,qua Sol reducens quaque deponens diembinos propinqua tinguit Aethiopas face,indomita virtus colitur et toto deusnarratur orbe. monstra iam desunt mihi 40minorque labor est Herculi iussa exequi,quam mihi iubere: laetus imperia excipit,quae fera tyranni iura violenta queantnocere iuveni? nempe pro telis geritquae timuit et quae fudit: armatus venit 45leone et hydra, nec satis terrae patent:effregit ecce limen inferni Ioviset opima victi regis ad superos refert,parum est reverti, foedus umbrarum perit: (5)vidi ipsa, vidi nocte discussa inferum 50et Dite domito spolia iactantem patrifraterna, cur non Tinctum et oppressum trahitipsum catenis paria sortitum IoviEreboque capto potitur et retegit Styga?patefacta ab imis manibus retro via est 55et sacra dirae mortis in aperto iacent.at ille, rupto carcere umbrarum ferox,de me triumphat et superbifica manuatrum per urbes ducit Argolicas canem.viso labantem Cerbero vidi diem 60pavidumque Solem; me quoque invasit tremor,et terna monstri colla devicti intuenstimui imperasse. levia sed nimium queror;caelo timendum est, regna ne summa occupetqui vicit ima: sceptra praeripiet patri. 65nec in astra lenta veniet ut Bacchus via:iter ruina quaeret et vacuo voletregnare mundo, robore experto tumet,et posse caelum viribus vinci suisdidicit ferendo; subdidit mundo caput 70nec flexit umeros molis immensae labormeliusque collo sedit Herculeo polus.immota cervix sidera et caelum tulitet me prementem: quaerit ad superos viam.Perge ira, perge et magna meditantem opprime, 75congredere, manibus ipsa dilacera tuis:quid tanta mandas odia? discedant ferae,ipse imperando fessus Eurystheus vacet.Titanas ausos rumpere imperium Iovis (6)emitte, Siculi verticis laxa specum, 80tellus gigante Doris excusso tremenssupposita monstri colla terrifici levet —

sed vicit ista. quaeris Alcidae parem?nemo est nisi ipse: bella iam secum gerat. 85adsint ab imo Tartari fundo excitaeEumenides, ignem flammeae spargant comae,viperea saevae verbera incutiant manus,i nunc, superbe, caelitum sedes pete,humana temne. iam Styga et manes ferox 90fugisse credis? hic tibi ostendam inferos,revocabo in alta conditam caligine,ultra nocentum exilia, discordem deamquam munit ingens montis oppositi specus;educam et imo Ditis e regno extraham 95quicquid relictum est: veniet invisum Scelussuumque lambens sanguinem Impietas feroxErrorque et in se semper armatus Furor —hoc hoc ministro noster utatur dolor.Incipite, famulae Ditis, ardentem citae 100concutite pinum et agmen horrendum anguibusMegaera ducat atque luctifica manuvastam rogo flagrante corripiat trabem,hoc agite, poenas petite vitiatae Stygis.concutite pectus, acrior mentem excoquat 105quam qui caminis ignis Aetnaeis furit:ut possit animo captus Alcides agi,magno furore percitus, vobis priusinsaniendum est. Iuno, cur nondum furis?(7)me me, sorores, mente deiectam mea 110versate primam, facere si quicquam apparodignum noverca; vota mutentur mea:natos reversus videat incolumes precormanuque fortis redeat, inveni diem,invisa quo nos Herculis virtus iuvet. 115me vicit: et se vincat et cupiat moriab inferis reversus, hic prosit mihiIove esse genitum, stabo at, ut certo exeantemissa nervo tela, librabo manu,regam furentis arma, pugnanti Herculi 120tandem favebo — scelere perfecto licetadmittat illas genitor in caelum manus.Movenda iam sunt bella: clarescit diesortuque Titan lucidus croceo subit.

(7) v. 125

Chorus

Iam rara micant sidera prono 125languida mundo; nox victa vagoscontrahit ignes luce renata,cogit nitidum Phosphoros agmen:signum celsi glaciale poliseptem stellis Arcados ursae 130lucem verso temone vocat.Iam caeruleis evectus equisTitan summa prospicit Oeta; (8)iam Cadmeis incluta Bacchisaspersa die dumeta rubent 135Phoebique fugit reditura soror.labor exoritur durus et omnisagitat curas aperitque domos.Pastor gelida cana pruinagrege dimisso pabula carpit; 140ludit prato liber apertonondum rupta fronte iuvencus,vacuae reparant ubera matres;errat cursu levis incertomolli petulans haedus in herba. 145Pendet summo stridula ramopinnasque novo tradere soligestit querulos inter nidosThracia paelex,turbaque circa confusa sonat 150murmure mixto testata diem.Carbasa ventis credit dubiusnavita vitae,laxos aura complente sinus,hic exesis pendens scopulis 155aut deceptos instruit hamosaut suspensus spectat pressapraemia dextra:sentit tremulum linea piscem.Haec, innocuae quibus est vitae 160tranquilla quies 160et laeta suo parvoque domus;spes immanisurbibus errant trepidique metus.(9)Ille superbos aditus regumduraeque fores expers somni 165colit, hic nullo fine beatascomponit opes gazis inhianset congesto pauper in auro.Illum populi favor attonitumfluctuque magis mobile vulgus 170aura tumidum tollit inani;hic clamosi rabiosa foriiurgia vendensimprobus iras et. verba locat.Novit paucos secura quies, 175qui velocis memores aevitempora numquam reditura tenent,dum fata sinunt, vivite laeti:properat cursu vita citatovolucrique die 179rota praecipitis vertitur anni; 180durae peragunt pensa sororesnec sua retro fila revolvunt.At gens hominum fertur rapidisobvia fatis incerta sui:Stygias ultro quaerimus undas. 185nimium, Alcide, pectore fortiproperas maestos visere manes:certo veniunt tempore Parcae,nulli iusso cessare licet,nulli scriptum proferre diem: 190recipit populos urna citatos.Alium multis gloria terristradat et omnes fama per urbes (10)garrula laudetcaeloque parem tollat et astris; 195alius curru sublimis eat:me mea tellusvenit ad pigros cana senectus,humilique loco sed certa sedetsordida parvae fortuna domus: 200alte virtus animosa cadit. —Sed maesta venit crine solutoMegara parvum comitata gregem,tardusque senio graditur Alcidae parens.

(10) v. 205

Amphitryon Megara Lycus

O magne Olympi rector et mundi arbiter, 205iam statue tandem gravibus aerumnis modumfinemque cladi. nulla lux umquam mihisecura fulsit: finis alterius maligradus est futuri, protinus reduci novusparatur hostis; antequam laetam domum 210contingat, aliud iussus ad bellum meat;nec ulla requies tempus aut ullum vacat,nisi dum iubetur. sequitur a primo statiminfesta Iuno: numquid immunis fuitinfantis aetas? monstra superavit prius 215quam nosse posset, gemina cristati caputangues ferebant ora, quos contra obviusreptabat infans igneos serpentiumoculos remisso lumine ac placido intuens; (11)artos serenis vultibus nodos tulit, 220et tumida tenera guttura elidens manuprolusit hydrae. Maenali pernix fera,multo decorum praeferens auro caput,deprensa cursu; maximus Nemeae timorpressus lacertis gemuit Herculeis leo. 225quid stabula memorem dira Bistonii gregissuisque regem pabulum armentis datum,solitumque densis hispidum Erymanthi iugisArcadia quatere nemora Maenalium suem,taurumque centum non levem populis metum? 230inter remotos gentis Hesperiae gregespastor triformis litoris Tartesiiperemptus, acta est praeda ab occasu ultimo;notum Cithaeron pavit Oceano pecus.penetrare iussus solis aestivi plagas 235et adusta medius regna quae torret diesutrimque montes solvit ac rupto obicelatam ruenti fecit Oceano viam.post haec adortus nemoris opulenti domosaurifera vigilis spolia serpentis tulit; 240quid? saeva Lernae monstra, numerosum malum,non igne demum vicit et docuit mori,solitasque pinnis condere obductis diempetit ab ipsis nubibus Stymphalidas?non vicit illum caelibis semper tori 245regina gentis vidua Thermodontiae,nec ad omne clarum facinus audaces manusstabuli fugavit turpis Augei labor.(12)Quid ista prosunt? orbe defenso caret,sensere terrae pacis auctorem suae 250abesse tristes: prosperum ac felix scelusvirtus vocatur; sontibus parent boni.ius est in armis, opprimit leges timor,ante ora vidi nostra truculenta manugnatos paterni cadere regni vindices 255ipsumque, Cadini nobilis stirpem ultimam,occidere, vidi regium capitis decuscum capite raptum, quis satis Thebas fleat?ferax deorum terra, quem dominum tremis?e cuius arvis eque fecundo sinu 260stricto iuventus orta cum ferro stetitcuiusque muros natus Amphion Iovestruxit canoro saxa modulatu trahens,in cuius urbem non semel divum parenscaelo relicto venit, haec quae caelites 265recepit et quae fecit et (fas sit loqui)fortasse faciet, sordido premitur iugo.Cadmca proles atque Ophionium genus,quo reccidistis? tremitis ignavum exulem,suis carentem finibus, nostris gravem. 270qui scelera terra quique persequitur mariac saeva iusta sceptra confringit manununc servit absens fertque quae fieri vetat,tenetque Thebas exul Herculeas Lycus,sed non tenebit, aderit et poenas petet 275subitusque ad astra emerget; inveniet viam (13)aut faciet, adsis sospes et remees precortandemque venias victor ad victam domum.

(13) v. 279

Meg.

Emerge, coniunx, atque dispulsas manuabrumpe tenebras; nulla si retro via 280iterque clusum est, orbe diducto rediet quicquid atra nocte possessum latetemitte tecum, dirutis qualis iugispraeceps citato flumini quaerens iterquondam stetisti, scissa cum vasto impetu 285patuere Tempe; pectore impulsus tuohuc mons et illuc cessit et rupto aggerenova cucurrit Thessalus torrens via:talis, parentes liberos patriam petens,erumpe rerum terminos tecum efferens, 290et quicquid avida tot per annorum gradusabscondit aetas redde et oblitos suilucisque pavidos ante te populos age.indigna te sunt spolia, si tantum refersquantum imperatum est. magna sed nimium loquor 295ignara nostrae sortis, unde illum mihiquo te tuamque dexteram amplectar diemreditusque lentos nec mei memores querar?tibi, o deorum ductor, indomiti ferentcentena tauri colla; tibi, frugum potens, 300secreta reddam sacra: tibi muta fidelongas Eleusin tacita iactabit faces,tum restitutas fratribus rebor meisanimas et ipsum regna moderantem suaflorere patrem, si qua te maior tenet 305clausum potestas, sequimur: aut omnes tuo (14)defende reditu sospes aut omnes trahe.trahes nec ullus eriget fractos deus.Amph.

O socia nostri sanguinis, casta fideservans torum natosque magnanimi Herculis, 310meliora mente concipe atque animum excita.aderit profecto, qualis ex omni soletlabore, maior.Meg. Quod nimis miseri volunthoc facile credunt,

Amph. Immo quod metuunt nimisnumquam moveri posse nec tolli putant: 315prona est timori semper in peius fides.Meg.

Demersus ac defossus et toto insuperoppressus orbe quam viam ad superos habet?Amph.

Quam tunc habebat, cum per arentem plagamet fiuctuantes more turbati maris 320adit harenas bisque discedens fretumet bis recurrens, cumque deserta ratedeprensus haesit Syrtium brevibus vadiset puppe fixa maria superavit pedes.Meg.

Iniqua raro maximis virtutibus 325fortuna parcit; nemo se tuto diupericulis offerre tam crebris potest:quem saepe transit casus, aliquando invenit.Sed ecce saevus ac minas vultu gerenset qualis animo est, talis incessu venit 330aliena dextra sceptra concutiens Lycus.

(14) v. 332

Lyc.

Vrbis regens opulenta Thebanae locaet omne quicquid uberi cingit soloobliqua Phocis, quicquid Ismenos rigat,quicquid Cithaeron vertice excelso videt, 335[et bina findens Isthmos exilis freta] (15)non vetera patriae iura possideo domusignavus heres; nobiles non sunt mihiavi nec altis inclitum titulis genus.sed clara virtus: qui genus iactat suum. 340aliena laudat, rapta sed trepida manusceptra obtinentur; omnis in ferro est salus:quod civibus tenere te invitis scias.strictus tuetur ensis, alieno in locohaut stabile regnum est; una sed nostras potest 345fundare vires iuncta regali facethalamisque Megara: ducet e genere inclitonovitas colorem nostra, non equidem reorfore ut recuset ac meos spernat toros;quod si impotenti pertinax animo abnuet, 350stat tollere omnem penitus Herculeam domum.invidia factum ac sermo popularis premet?ars prima regni est posse * invidiam pati.temptemus igitur, fors dedit nobis locum.namque ipsa, tristi vestis obtentu caput 355velata, iuxta praesides adstat deoslaterique adhaeret verus Alcidae sator.Meg.

Quidnam iste, nostri generis exitium ac lues,novi parat? quid temptat?Lyc. O clarum trahensa stirpe nomen regia, facilis mea 360parumper aure verba patienti excipe.si aeterna semper odia mortales gerantnec coeptus umquam cedat ex animis furor,sed arma felix teneat infelix paret,nihil relinquent bella; tum vastis ager 365(16)squalebit arvis, subdita tectis facealtus sepultas obruet gentes cinis.pacem reduci velle victori expedit,victo necesse est. particeps regno veni;sociemur animis, pignus hoc fidei cape: 370continge dextram, quid truci vultu siles?Meg.

Egone ut parentis sanguine aspersam manumfratrumque gemina caede contingam? priusextinguet ortus, referet occasus diem,pax ante fida nivibus et flammis erit 375et Scylla Siculum iunget Ausonio latus,priusque multo vicibus alternis fugaxEuripus unda stabit Euboica piger.patrem abstulisti, regna, germanos, larempatrium — quid ultra est? una res superest mihi 380fratre ac parente carior, regno ac lare:odium tui, quod esse cum populo mihicommune doleo: pars quota ex illo mea est?dominare tumidus, spiritus altos gere:sequitur superbos ultor a tergo deus. 385Thebana novi regna: quid matres loquarpassas et ausas scelera? quid geminum nefasmixtumque nomen coniugis nati patris?quid bina fratrum castra? quid totidem rogos?riget superba Tantalis luctu parens 390maestusque Phrygio manat in Sipylo lapis.quin ipse torvum subrigens crista caputIllyrica Cadmus regna permensus fugalongas reliquit corporis tracti notas.haec te manent exempla: dominare ut libet, 395dum solita regni fata te nostri vocent

(16) v. 397

(17)Lyc.

Agedum efferatas rabida voces amoveet disce regum imperia ab Alcide patiego rapta quamvis sceptra victrici geramdextra regamque cuncta sine legum metu 400quas arma vincunt, pauca pro causa loquarnostra, cruento cecidit in bello pater?cecidere fratres? arma non servant modum;nec temperari facile nec reprimi poteststricti ensis ira, bella delectat cruor. 405sed ille regno pro suo, nos improbacupidine acti? quaeritur belli exitus,non causa, sed nunc pereat omnis memoria:cum victor arma posuit, et victum decetdeponere odia. non ut inflexo genu 410regnantem adores petimus: hoc ipsum placetanimo ruinas quod capis magno tuas;es rege coniunx digna: sociemus toros.Meg.

Gelidus per artus vadit exanguis tremor.quod facinus aures pepulit? haut equidem horrui, 415cum pace rupta bellicus muros fragorcircumsonaret, pertuli intrepide omnia:thalamos tremesco; capta nunc videor mihi.gravent catenae corpus et longa famemors protrahatur lenta: non vincet fidem 420vis ulla nostram; moriar, Alcide, tua.Lyc.

Animosne mersus inferis coniunx facit?Meg.

Inferna tetigit, posset ut supera assequi.Lyc.

Telluris illum pondus immensae premit.Meg.

Nullo premetur onere, qui caelum tulit. 425Lyc.

Cogere.Meg. Cogi qui potest nescit mori.Lyc.

Effare potius, quod novis thalamis paremRegale munus.Meg. Aut tuam mortem aut meam.Lyc.

Moriere demens,

Meg. Coniugi occurram meo.(18)

Lyc.

Sceptrone nostro famulus est potior tibi? 430Meg.

Quot iste famulus tradidit reges neci.Lyc.

Cur ergo regi servit et patitur iugum?Meg.

Imperia dura tolle: quid virtus erit?Lyc.

Obici feris monstrisque virtutem putas?Meg.

Virtutis est domare quae cuncti pavent. 435Lyc.

Tenebrae loquentem magna Tartareae premunt.Meg.

Non est ad astra mollis e terris via.Lyc.

Quo patre genitus caelitum sperat domos? i

Amph.

Miseranda coniunx Herculis magni, sile:partes meae sunt reddere Alcidae patrem 440genusque verum, post tot ingentis virimemoranda facta postque pacatum manuquodcumque Titan ortus et labens videt,post monstra tot perdomita, post Phlegram impiosparsam cruore postque defensos deos 445nondum liquet de patre? mentimur Iovem:Iunonis odio crede.Lyc. Quid violas Iovem?mortale caelo non potest iungi genus.Amph.

Communis ista pluribus causa est deis.Lyc.

Famuline fuerant ante quam fierent dei? 450Amph.

Pastor Pheraeos Delius pavit greges.Lyc.

Sed non per omnes exul erravit plagas.Amph.

Quem profuga terra mater errante edidit?Lyc.

Num monstra saeva Phoebus aut timuit feras?Amph.

Primus sagittas imbuit Phoebi draco. 455Lyc.

Quam gravia parvus tulerit ignoras mala?

(18) v. 457

Amph.

E matris utero fulmine eiectus puermox fulminanti proximus patri stetit.quid? qui gubernat astra, qui nubes quatit,non latuit infans rupis Idaeae specu? 460(19)sollicita tanti pretia natales habentsemperque magno constitit nasci deum.Lyc.

Quemcumque miserum videris, hominem scias.Amph.

Quemcumque fortem videris, miserum neges.Lyc.

Fortem vocemus cuius ex umeris leo, 465donum puellae factus, et clava exciditfulsitque pictum veste Sidonia latus?fortem vocemus cuius horrentes comaemaduere nardo, laude qui notas manusad non virilem tympani movit sonum, 470mitra ferocem barbara frontem premens?Amph.

Non erubescit Bacchus effusos tenersparsisse crines nec manu molli levemvibrare thyrsum, cum parum forti graduauro decorum syrma barbaricum trahit: 475post multa virtus opera laxari solet.Lyc.

Hoc Euryti fatetur eversi domuspecorumque ritu virginum oppressi greges:hoc nulla Iuno, nullus Eurystheus iubet:ipsius haec sunt opera. 480Amph. Non nosti omnia:ipsius opus est caestibus fractus suisEryx et Eryci iunctus Antaeus Libys,et qui hospitali caede manantes focibibere iustum sanguinem Busiridis;ipsius opus est vulneri et ferro iuvius 485mortem coactus integer Cycnus patinec unus una Geryon victus manu.eris inter istos — qui tamen nullo stuprolaesere thalamos,

Lyc. Quod Iovi hoc regi licet:Iovi dedisti coniugem, regi dabis; 490et te magistro non novum hoc discet nurus, (20)etiam viro probante meliorem sequi.sin copulari pertinax taedis negat,vel ex coacta nobilem partum feram.Meg.

Vmbrae Creontis et penates Labdaci 495et nuptiales impii Oedipodae faces,nunc solita nostro fata coniugio date.nunc, nunc, cruentae regis Aegypti nurus,adeste multo sanguine infectae manus.dest una numero Danais: explebo nefas. 500Lyc.

Coniugia quoniam pervicax nostra abnuisregemque terres, sceptra quid possint scies.complectere aras: nullus eripiet deuste mihi, nec orbe si remolito queatad supera victor numina Alcides vehi. 505congerite silvas: templa supplicibus suisiniecta fiagrent, coniugem et totum gregemconsumat unus igne subiecto rogus.Amph.

Hoc munus a te genitor Alcidae peto,rogare quod me deceat, ut primus cadam. 510Lyc.

Qui morte cunctos luere supplicium iubetnescit tyrannus esse: diversa inroga;miserum veta perire, felicem iube.ego, dum cremandis trabibus accrescit rogus,sacro regentem maria votivo colam. 515

(20) v. 516

Amph.

Pro numinum vis summa, pro caelestiumrector parensque, cuius excussis tremunthumana telis, impiam regis fericompesce dextram! quid deos frustra precor?ubicumque es, audi, nate. cur subito labant 520agitata motu templa? cur mugit solum?

audimur! est est sonitus Herculei gradus.(21)

Chorus

O Fortuna viris invida fortibus,quam non aequa bonis praemia dividis. 525Eurystheus facili regnet in otio:Alcmena genitus bella per omniamonstris exagitet caeliferam manum:serpentis resecet colla feracia,deceptis referat mala sororibus, 530cum somno dederit pervigiles genu*pomis divitibus praepositus draco.Intravit Scythiae multivagas domoset gentes patriis sedibus hospites,calcavitque freti terga rigentia 535et mutis tacitum litoribus mare.illic dura carent aequora fluctibus,et qua plena rates carbasa tenderent,intonsis teritur semita Sarmatis,stat pontus, vicibus mobilis annuis, 540navem nunc facilis nunc equitem pati.illic quae viduis gentibus imperat,aurato religans ilia balteo,detraxit ^ spolium nobile corporiet peltam et nivei vincula pectoris. 545victorem posito suspiciens genu.Qua spe praecipites actus ad inferos,audax ire vias inremeabiles,vidisti Siculae regna Proserpinae?illic nulla noto nulla favonio 550consurgunt tumidis fluctibus aequora:non illic geminum Tyndaridae genussuccurrunt timidis sidera navibus:stat pigro pelagus gurgite languidum, (22)et cum Mors avidis pallida dentibus 555gentes innumeras manibus intulit,uno tot populi remige transeunt.Evincas utinam iura ferae StygisParcarumque colos non revocabiles.hic qui rex populis pluribus imperat, 560bello cum peteres Nestoream Pylon,tecum conseruit pestiferas manustelum tergemina cuspide praeferens:effugit tenui vulnere sauciuset mortis dominus pertimuit mori. 565fatum rumpe manu, tristibus inferisprospectus pateat lucis et inviuslimes det faciles ad superos vias.Immites potuit flectere cantibusumbrarum dominos et prece supplici 570Orpheus, Eurydicen dum repetit suam.quae silvas et aves saxaque traxeratars, quae praebuerat fluminibus moras,ad cuius sonitum constiterant ferae,mulcet non solitis vocibus inferos 575et surdis resonat clarius in locis,deflent Eurydicen Threiciae nurus,deflent et lacrimis difficiles dei,et qui fronte nimis crimina tetricaquaerunt ac veteres excutiunt reos 580flentes Eurydicen iuridici sedent,tandem mortis ait 'vincimur' arbiter,'evade ad superos, lege tamen data:tu post terga tui perge viri comes,tu non ante tuam respice coniugem, 585(23)quam cum clara deos obtulerit diesSpartam que aderit ianua Taenari. 'odit verus amor nec patitur moras:munus dum properat cernere, perdidit.Quae vinci potuit regia carmine. 590haec vinci poterit regia viribus.

(25) v. 654

Amph.

Pervince, Theseu, quicquid alto in pectoreremanet pavoris neve te fructu optimo 655frauda laborum: quae fuit durum pati,meminisse dulce est fare casus horridos.Thes.

Fas omne mundi teque dominantem precorregno capaci teque quam amotam inritaquaesivit Enna mater, ut iura abdita 660et operta terris liceat impune eloqui.Spartana tellus nobile attollit iugum,densis ubi aequor Taenarus silvis premit;hic ora solvit Ditis invisi domushiatque rupes alta et immenso specu 665ingens vorago faucibus vastis patetlatumque pandit omnibus populis iter.non caeca tenebris incipit. primo via;tenuis relictae lucis a tergo nitorfulgorque dubius solis afflicti cadit 670et ludit aciem:nocte sic mixta soletpraebere lumen primus aut serus dies.hinc ampla vacuis spatia laxantur locis,in quae omne mersum penetrat humanum genus.nec ire labor est; ipsa deducit via: 675ut saepe puppes aestus invitas rapit, (26)sic pronus aer urguet atque avidum chaos,gradumque retro flectere haut umquam sinuntumbrae tenaces. intus immensi sinusplacido quieta labitur Lethe vado 680demitque curas, neve remeandi ampliuspateat facultas, flexibus multis graveminvolvit amnem: qualis incertis vagusMaeander undis ludit et cedit sibiinstatque dubius litus an fontem petat. 685palus inertis foeda Cocyti iacet;hic vultur, illic luctifer bubo gemitomenque triste resonat infaustae strigis.horrent opaca fronde nigrantes comae,taxo imminente quam tenet segnis Sopor, 690Famesque maesta tabido rictu iacetPudorque serus conscios vultus tegit.Metus Pavorque + Funus et frendens Doloraterque Luctus sequitur et Morbus tremenset cincta ferro Bella; in extremo abdita 695iners Senectus adiuvat baculo gradum.Amph.

Estne aliqua tellus Cereris aut Bacchi ferax?Thes.

Non prata viridi laeta facie germinantnec adulta leni fluctuat Zephyro seges;non ulla ramos silva pomiferos habet: 700sterilis profundi vastitas squalet soliet foeda tellus torpet aeterno situ.

immotus aer haeret et pigro sedetnox atra mundo: cuncta maerore horrida 705(27)ipsaque morte peior est mortis locus.Amph.

Quid ille opaca qui regit sceptro loca,qua sede positus temperat populos leves?