Do matki Polki (Mickiewicz)

O matko Polko! gdy u syna twegoW źrenicach błyszczy genijuszu świetność,Jeśli mu patrzy z czoła dziecinnegoDawnych Polaków duma i szlachetność;

Jeśli rzuciwszy rówienników grono,Do starca bieży, co mu dumy pieje;Jeżeli słucha z głową pochyloną,Kiedy mu przodków powiadają dzieje;

O matko Polko! źle się twój syn bawi...Klęknij przed Matki Bolesnej obrazem,I na miecz patrzaj, co jej serce krwawi:Takim wróg piersi twe przeszyje razem!

Bo choć w pokoju świat zakwitnie cały,Choć się sprzymierzą rządy, ludy, zdania:Syn twój wyzwany do boju bez chwałyI do męczeństwa... bez zmartwychpowstania.

Każże mu wcześnie w jaskinię samotnąIść na dumanie... zalegać rohoże,Oddychać parą zgniłą i wilgotną,I z jadowitym gadem dzielić łoże!

Tam się nauczy pod ziemię kryć z gniewem,I być jak otchłań w myśli niedościgły;Mową truć z cicha, jak zgniłym wyziewem,Postać mieć skromną, jako wąż wystygły...

Nasz Odkupiciel, dzieckiem w Nazarecie,Piastował krzyżyk, na którym świat zbawił:O matko Polko! jabym twoje dziecię,Przyszłemi jego zabawkami bawił.

Wcześnie mu ręce okręcaj łańcuchem,Do taczkowego każ zaprzęgać woza:By przed katowskim nie zbladnął obuchem,Ani się spłonił na widok powroza.

Bo on nie pójdzie, jak dawni rycerze,Utkwić zwycięski krzyż w Jeruzalemie,Albo jak świata nowego żołnierzeNa wolność orać... krwią polewać ziemię.

Wyzwanie przyśle mu szpieg nieznajomy,Walkę z nim stoczy sąd krzywoprzysiężny;A placem boju będzie dół kryjomy,A wyrok o nim wyda wróg potężny.

Zwyciężonemu za pomnik grobowyZostaną suche drewna szubienicy,Za całą sławę krótki płacz kobiécyI długie, nocne rodaków rozmowy...

W drodze do Genui, 1830.