Umysł uczynki sądzi

Oracz po ser sięgnął w IesicęI uchwycił tam łasicę,A gdy ją tedyż chciał zabić,Naczęła go tako prosić:„Proszę cię, daj mi przemówić, 5

„A nie chciej mię tak nagle bić!„Wspomni, żem ci i też służyła.„Dom twój od myszy czyściła!„I tak jeszcze nie przestawam,„Ustawnie myszy wyławiam; 10

„A gdy po mnie pożytek znasz,„Sprawnie mię żywo puścić masz“!On jej rzekł: „To, coś działała,„By w tym prawy umysł miała,„Godnaby nie tylko puszczenia, 15

„Ale też i obdarzenia;„Boć nie uczynku czyjego,„Ale umysłu prawego„Roztropni ludzia patrzają

„I tego wdzięczni bywają. 20

„Aleciem ten twój uczynek„Omijasz prze swój pożytek:„Chociaś myszy nie łowiła,„A przedsię tyś mnie szkodziła;„Bu gdyć było jeść potrzeba, 25

„Biegalaś do mego chleba;„Jednakeś szkodę działała,„O moję przyjaźń nie dbała.„Za zły umysł musisz umrzeć,„Za uczynek w tym dosyć mieć, 30

„Coś się mym dotąd żywiła„I szkodęś mi poczynila“.Nie uczynisz wdzięk uczynkiem,Kiedy nie dobrym umysłem;Dobra wola wszytko krasi, 35

Uczynkom wagę przynosi.