పండ్రెండవకథ

క. అంతటఁ జీఁకటి గని యక్కాంతామణి నృపతిఁ జేరఁగాఁ బోవుతమింజెంతకుఁ జేరినఁ గనుఁగొనికంతునినెఱతేజి ముద్దుగాఱఁగఁ బల్కెన్. 326

తే. ఎంతవేగిర మమ్మ పూర్ణేందువదనమాటుమడిగినఁ జనుమ యమ్మనుజవిభునిధామసీమకు నిపుడు నందాఁక నొక్కయమలతరమైన కథ వినుమనుచుఁ బలికె. 327

క. ధరపై రాజపురంబునఁబరఁగెడు నొకరెడ్డి గలఁడు పరిహితనామస్ఫురితుఁడు కృషికార్యధురంధరుఁ డలరున్ హాళికావతంసుం డగుచున్. 328

క. ఆరెడ్డి కిద్దఱాండ్రు పయోరుహబాణుని శరంబులో యనఁగా శృంగారిణియు సువేషయు ననుపేరుల మెలఁగుదురు సొంపు బెంపెసలారన్. 329

తే. చెలువుఁ డెప్పుడుఁ బగలెల్లఁ జేసి పనులుకోరి మెలఁగుట రేలెల్లం గుంభకర్ణనిద్రఁ బాల్పడి రతికి సంధింపకునికివార లిద్దఱుఁ గడిదేఱి జార లైరి. 330

ఉ. చామనిమేనులు న్ననుపుఁ జల్లెడుమోములలోనఁ గల్గుబల్గోములు మానపుం బొడవులుం బిడికింట నడంగుకౌనులుం

గోమలబాహువు ల్మరులుకొల్పెడుచూపులు ముద్దుమాటలుంగాముని కొక్కచేవ యెసఁగ న్విహరింతురు వార లిద్దఱున్. 321

సీ. గొంటుపూసలు రెండుగుండ్ల ముంగరలు మైజారుచీరలు పెనసన్నగొలుసుపెద్దమట్టెలు మట్టిపిల్లాండ్లు బొబ్బిలికాయ లొత్తులతోడి కడియములునుగప్పుపల్వరుస లుంగరములు తూలెడుగొంగులు బలుచెంపకొప్పు లంచుకమ్మగవ ల్సన్నకాటుకరేకలునాభినామంబులు నానుచుట్లుతే. పసుపుఁబూఁతలు గుబ్బలబాగుదెల్పుబిగువుఱవికెలు చిగురాకుఁ బెదవులంటువీడియపుఁగప్పు లెప్పుడు వెలయ రతులబేరమాడుచుఁ గాఁపుగుబ్బెతలజోడు. 332

క. పనుల కొడ ల్వంగక కామిను లిద్దఱుఁ గూడి గోళ్లుమీటుచు దాదుల్దినదినము మిసిమియిడఁగాఁగనుపింతురు గున్నగచ్చగాయలకరణిన్. 333

చ. దిటమున రెడ్డి పాటుపడి తెచ్చి యిడంగను గూటిప్రొద్దు సంకటితఱివెన్నమజ్జిగలు కంకటిపైఁ బవలింటి నిద్రలున్బెటుకులుఁ జెల్లిరా సొగగు పెట్టుచు మన్మథకేళిమీఁద నెక్కటివడి జారసంగమసుఖంబునకే తమకింతు రిద్దఱున్. 384

చ. పెనిమిటి చేని పాటుపడి పేర్చు శ్రమంబున నింటి కేగుదెంచినతటి దాలితోఁకపయిఁ జేర్చిన కాఁగులనీరు మజ్జనంబున కమరించి దేవతలపుట్ట మొసంగుచు బొడ్డుగిన్నెలోమనుతురు రాగిసంకటి తలోదరు లద్భుతభక్తిఁ జూపుచున్. 335

ఉ. ఒక్కతె రెడ్డిప్రక్క వినయోక్తుల వింతలఁ గౌఁగిలింతలన్జక్కిలిగింతల న్మెఱసి జంతతనంబునఁ బ్రొద్దుపుచ్చుచోనొక్కతె జారుప్రక్క మెలుపొందిన టెక్కులఁజూపుచొక్కులన్మిక్కిలి చొక్కుచు న్మదనునిం జరితార్థునిఁ జేయు రాత్రులన్. 336

చ. చెలువునిముందట న్సవతి చిక్కునఁ బోరు ఘటించి లేని యీసులు ప్రకటించి మోసమునఁ జొచ్చెద రొండొరు మీఁది చాడి మాటల మఱి మాటమాట జగడంబులు చూపి యతండు పోయినంగలకల నవ్వుకొండ్రు తమ కౌశల మాతఁ డెఱుంగలేమికిన్. 337

క. ఈరీతినుండి యొకనాఁడారెడ్డన పసికిఁ దలుగు లమరించుటకైనారలు గావలెనని పొరుగూరికినై పోయి మఱ్ఱియూడలు దేరన్. 338

వ. తదనంతరంబ. 339

చ. చిటిపొటిమబ్బు లాకసపుసీమఁ గనంబడ గొప్పగొప్పలైపటపట మ్రోయుచు న్నలినబాంధవబింబముఁ గప్పికొంచుఁ జీఁకటి ఘటియించి యధ్వగనికాయము బెండగిలం దటిల్లతాకుటిలతఁ గొంచెపాటి చినుకు ల్దొరఁగించె ధరాతలంబునన్. 340

క. అనవధివనధివిహారంబున నధికవ్యధల కార్శ్వమును బొందుతఱి

న్మనసిజుఁ డేయుశరంబులయనువున నవ్వేళఁ జినుకు లడరె న్నదులన్. 341

సీ. గొంగడిముసుఁగుతో గొల్లలు చట్రాతిపైని బందారాకుఁ బఱచికొనఁగనాలమందలు మేఁత కరిగి యేతెంచి యంభారవంబులతోడ మందగొనఁగఁబొదుగుదూటుల మాని యొదిఁగి క్రేపులగుంపుజననీనికాయంబు చాఁటుఁ జేరనొకటి నొక్కటి చూచి యుఱికి మేఁకలు చెట్టునీడలఁ గుమిగూడి నెమరువెట్టఁతే. దనరు నంబుదకాండవేదండయూథగర్జితోర్జితభూరిభూత్కారగళితవమధుశీకరవారదుర్వార మగుచుఁజలువతెమ్మెఱ లేతేర సన్నతూర. 342

తే. అప్పు డాకాపువలిగుబ్బలాండ్రు పథికులుసుఱుమన ముసురుకొన్న యమ్ముసురులోనరాఁడు పతి యంచు నిర్భరరతులఁ దేలమందిరమునకుఁ దెచ్చిరి మాఱుమగల. 343

తే. తెచ్చుకొని యిచ్చలోపల హెచ్చుకోర్కులెన్నిగల వన్నియును దీఱ నెనసి చతురరతుల కఱవునఁ బడినట్టు లతులసౌఖ్యవారినిధి దేలుచుండిరి వారలంత. 344

క. పరహితుఁడు మిన్ను గనుఁగొనిదురుసౌ నిఁకమీఁద వానతూర ల్నిజసుం

దరు లెదురెదురే చూతురుమరుబారికిఁ జిక్కి కాన మగుడన్వలయున్. 345

క. గ్రక్కునఁ జని యక్కఱతోఁజక్కెరవిలుకానికేళిఁ జతురుఁడనై నేఁడక్కాంతలనిద్దఱ నిరుప్రక్కలనునిచికొని మేలువడసెద ననుచున్. 346

క. తలపై నూడలమోపున్మొలఁగత్తియు నింటిమీఁది మోహము మదిలోఁదలకొనఁ జలికిఁ జలింపకబలుబూతమువోలి పెద్దపరువునవచ్చెన్. 347

తే. వచ్చి యాత్మీయమందిరద్వారసీమఁదెప్పునను మోపువైచిన చప్పుడు వినినరకఁ డదె వచ్చెననుచు నొండొరులతోడగుసగుసలువోయి రాతని కూర్మిసతులు. 348

వ. ప్రభావతీ యనిర్గమసావకాశం బగునిజగృహంబునం దల్లడిల్లు నుపవల్లభుల నప్పల్లవాధర లెవ్వడువున వెడలింపవలయు నిది యెఱింగిన యంగనలకుం బరపురుషసంగమంబును బతిప్రమోషంబును సులభంబగునని పలికినం దెలుపనేరక వెలవెలంబాఱు నముద్దియనెమ్మొగంబుఁ గనుంగొని యయ్యనంగతురంగం బవ్విధంబును నేన తెలిపెదనని యిట్లనియె. 349

సీ. ఆరీతిఁ బతి వచ్చెనని వేగ శృంగారిణీవధూటి సువేషతో విచారమేటికి నీవు కవాటంబుఁ దెఱిచి వాడింటికి రాకుండ నేర్పుతోడఁ

గడప కడ్డముగాఁగఁబడి సివమాడుముకొదవకార్యము చూచికొనఁగవచ్చుసని యుపదేశింప నది యట్లసేయ విభ్రాంతుఁడై నిలిచినభర్తఁ జేరితే. మఱ్ఱియూడలనుండి యమ్మగువమీఁదగాలిసోఁకెనొ యనుచు శృంగారిణియననంతలోన సువేషదంభాతిరోషఘోషయై వానిపైఁ బండ్లు గొఱికికొనుచు. 350

శా. ఓరీ నాపదమైనమఱ్ఱి మదరేఖోద్వృత్తి ఖండించి తీవేరా యిప్పుడె పోయి మ్రొక్కుఁబడిగా నీయూడలా చెట్టునన్ధీరోదారతఁ గట్టి రార మదిలో దేవేరిపైఁ గోర్కె నిండారంగల్గిన న న్నెఱుంగవె పిశాచాధీశవిఖ్యాతునిన్. 351

క. అనవిని పరహితుఁ డాత్మన్వనితామణి బ్రదికియుండినం జాలు వటావనిరుహము కడకు నిటపోయిన నేమగుననుచు దాని కెరఁగి వినీతిన్. 352

క. ఇదె మఱ్ఱిమీఁద నిడి వచ్చెద నూడ ల్నేర కేను జేసినసేఁతల్మది నుంచకు వటభూరుహవిదితనివేశా పిశాచవిబుధాధీశా. 353

క. అని యతఁడు మఱ్ఱిపైఁ గ్రక్కున నిడఁజన మారుకేళి కొదవ ల్గీఱంబనిచి రుపనాయకుల నంగన లిఁక నిటువంటి నేర్పు గావలె నీకున్. 354

తే. అనినఁ జిలుకఁ జూచి యాప్రభావతిచెల్లనే నెఱుంగ నయ్య యిట్టి నేర్పులిద్దఱగుట వార లింత చేసిరి గానియొకతె కెట్లుగూడు నో శుకేంద్ర. 355

మ. అని యక్కోమటికొమ్మ దేవనిలయప్రాంచన్మహామర్దలధ్వనిచే వేగు టెఱింగి యత్తఱి నిశాంతం బొంది యాసంజసంజనితానంగశరార్తి వేఁగుచుఁ దమిస్రస్ఫూర్తి వీక్షించి తజ్ఞానపాలాయతనంబుఁ జేరఁజనుచో శౌకేశ్వరం బిట్లనున్. 356

ఉ. అక్క పరాకు నీకుఁ బ్రమదాప్తి ఘటింపఁదలంచి పల్కు దేనొక్కకథోత్తమంబు విను ముజ్జయినీపురి నొక్కజెట్టివాఁడుక్కునఁ దీరినట్లు కఠినోగ్రశరీరముతోడ మీఱు నేదిక్కునమాఱులేక బలదేవుఁ డనం బలుపేరు దాల్చుచున్. 357

సీ. శీర్షవర్తులశిలాస్థిరమైన కేకినాఁజిన్నారిపొన్నారి సిగపొసంగఁదనుమేరుగిరిమీఁది తరుణాతపంబునాఁబలుచని మట్టిదుప్పటి యెసంగఁగమనీయముఖచంద్రుఁ గబళించుచిల్వనాడంబైన బవరిగడ్డము చెలంగబాహుభుజంగమపతినాలుక యనంగఁజేత సాణాకత్తి చెలువుమీఱతే. మ్రోల వీణయు సాధన మురువునడలుబిరుదు టందియ వెంబడి పిల్లజెట్లు