Prolog

Niewiedza.Jam jest Niewiedza. Przyznam się szczerze,że mam na oczach grubą zasłonę,gdyż, widząc wiele rzeczy, nie wierzę,kiedy nie były mi objaśnione.Dlategom przyszła w znajomych grono,gdzie pełno mądrych, uczonych ludzi,prosić, aby mnie tu pouczono,nad czem mój rozum darmo się trudzi.Ja szukam prawdy, bo wątpliwościoddawna gnębią mą łzawą duszę.Któż z was mi drogę życia uprości? —Nikt nie potrafi? — więc odejść muszę.

Mądrość.Stój, zostań tutaj!

Niewiedza.Któż to mnie woła? —O, co za postać! — Piękna istoto,lśniąc majestatem, świecisz dokoła!Jabym się cała z duszy ochotąoddała tobie jak służebnicai całowała twe białe dłonie...Alem niegodna na twoje licani patrzeć nawet...Któżże ty jesteś?

Mądrość.Jam jest twych marzeń koniec szczęśliwy;ty szukasz prawdy: mam, co ci trzeba.Jam jest Mądrością.

Niewiedza.Cóż to za dziwy!Tyś jest Mądrością? — O szczęsne nieba! —skądże przychodzisz?

Mądrość.Od Pana Boga.Jestem przymiotem Jego Istoty.Od wieków siedzę u Jego proga,pilnując prawdy i szczerej Cnoty.Tyś jest mądrością ludzi ze świata,słusznieś Niewiedzy miano przybrała.

Niewiedza.Czy mniemasz tedy, że fałszu szataprysłaby z oczu, gdybym się całaBogu oddała ufnie w ofierze?...Ja zaś myślałam, że tej naukiod mędrców świata człowiek nabierze:od filozofów i mistrzów sztuki,od teologów, uczonych prawa...

Mądrość.Toć ci uczeni, jasna to sprawa,czerpią naukę tylko od Boga,gdyż wszelka mądrość odeń pochodzi.

Niewiedza.Jak Boga pytać? — Powiedz mi, droga!gdyż dusza moja wśród błędów brodzi.

Mądrość.Mnie możesz pytać. Jam Jego słowem,Jego ustami. — Powiem ci szczerze,czego chcesz wiedzieć.

Niewiedza.Rozumem zdrowympojąć nie zdołam rzeczy zbyt wiele.Lecz przedewszystkiem wytłumacz, proszę:czem jest Msza święta w naszym Kościele?

Mądrość.Zanim naukę o niej wygłoszę,powiedz mi pierwej, z jakich powodówo niej chcesz właśnie mieć pouczenie?

Niewiedza.O, bo tak wielom pośród narodówMsza święta nie jest dziś na zbawienie.Szydzą z niej jawnie i bezbożnicyw prasie, broszurach, książkowych tomach.Nad Mszę przenoszą już katolicygry i zabawy w polu i w domach.

Mądrość.Tak, wiem ja o tem, i znam te mowy.Prawdy odwieczne są na tym świeciepogardą ludzi; tłum miljonowyprzedkłada nad nie grzechowe śmiecie,

tarza się w brudzie i nieprawości;co zmysłom schlebia, tem się radujei wciąż dogadza im w doczesności —za to po śmierci odpokutuje...Lecz już zaczynam swe tłumaczenie:Msza jest cudownym iście pomnikiemwszechmocy Boskiej — dla wybawieniacałego świata. Msza jest łącznikiem(przez moc cudowną grzechów gładzenia),wiążącym niebo z ziemi padołemw jedno ogniwo w duchu miłości,gdy człowiek klęka przed Pańskim stołem,by się połączyć z Bogiem litości...

Niewiedza.Dosyć! już dosyć! Rozum mój słabypojąć nie zdoła tej Tajemnicy,zgłębić jej jądra w ten sposób, abydusza ma wyszła z błędów ciemnicy.

Mądrość.By ci ułatwić jej zrozumienie,pokażę kilka obrazów żywychi dodam jasne ich tłumaczenie,świat cały łącząc w scenach prawdziwych...

A w dali ujrzysz przy Mszy kapłana,w imieniu ludu się modlącego,z nim i dla niego przed trony Panaofiarę bez krwi zanoszącego...