કડવું-૬૮

શુકદેવ કહે છે પરીક્ષિતને, બાંધ્યો તે જાદવ જોધજી;હવે દ્વારિકાની કહું કથા, જાદવજી કરે શોધાશોધજી. ૧

હિંડોળા સહિત કુંવર હરિયો, છોડી ગયું કોઇ દોરીજી;હાહાકાર થયો પુર મધ્યે, અનિરુદ્ધની થઈ ચોરીજી. ૨

રતિ અતિ આક્રંદ કરે છે, મળ્યું તે વનિતાનું વૃંદજી;રુકમણિ, રોહિણી, દેવકી, સરવે કરે આક્રંદજી. ૩

જાદવ કહે છે માધવને, શું બેઠા છો સ્વામીજી;વિચાર કરી વિલંબ ન કીજે, કુળને આવી ખામીજી. ૪

વસુદેવ કહે શામળાને, શું બેઠા છો ભૂપ;વિચારો ક્યાં જળમાં બુડ્યો, ક્યાં ગયો કુંવર અનુપજી. ૫

ઉગ્રસેન કહે અચરજ મોટું; કોણે હર્યો હિંડોળોજી;દેવ દૈત્ય રાક્ષસનું કારણ, તે ખપ કરીને ખોળોજી. ૬

જાદવને જદુનાથ કહે છે, ભાઇ શાને કરો છો શ્રમજી;ગોત્રદેવીનું ગમતું થાશે, કુંવર હરાયાનું કર્મજી. ૭

અગિયાર વરસ ગોકુળ સેવ્યું, મામાજીને ત્રાસેજી;પ્રધ્યુમને શંખ હરી ગયો, આવ્યો સોળમે વરસેજી. ૮

તેમ અનિરુદ્ધ આવશે, સાચવશે કુળદેવજી;કૃષ્ણે કુટુંબને રોતું રાખ્યું, આશા દીધી એવજી. ૯

પાંચ માસ વહીં ગયા ને, જાદવ છે મહાદુ:ખજી;શોણિતપુરથી કૃષ્ણસભામાં, આવ્યા નારદઋષિજી. ૧૦

હરિ સાથે જાદવ થયા ઊભા, પાન મુનિને દીધુંજી;આનંદે આસન આપ્યું છે, ભાવે પૂજન કીધુંજી. ૧૧

નારદની પૂજા કરીને, હરિએ કર્યા પ્રણામજી,કહો મુનિવર ક્યાંથી પધાર્યા, અમ સરખું કાંઇ કામજી ? ૧૨

કરજોડી નારદ કહે છે, સાંભળો જુગજીવન;પુત્ર તમારા સર્વેનું મારે, કરવું છે દરશનજી ૧૩

મારા જોતાં પુત્ર સરવેને, સાથેથી તેડાવોજી;એક લાખને એકસઠ હજાર, એ સૌ આગળ આવેજી ૧૪

સર્વે પુત્ર સામું જોઇને, પૂછે છે નારદ મુનિજી;આટલામાં નથી દીસતો, પ્રધુમનનો તનજી ૧૫

ભગવાન કહે છે નારદજીને, કાંઇ તમે જાણો છો ભાળજી;ઘરમાંથી જતો રહ્યો છે, પધ્યુમનનો બાળજી ૧૬

નારદ કહે છે હું શું જાણું, તમો રહો છો સાગર બેટજી;જેણે ઝાઝા દીકરા, તેને દૈવની વેઠજી. ૧૭

ત્યારે ભગવાન કહે છે નારદને, પુત્ર વિના કેમ રહેવાશેજી;ત્યારે નારદ કહે છે પ્રશ્નમાં, આવશે એવું કહેવાશેજી ૧૮

પછી આસન વાળી દીધી તાળી, નાક ઝાલ્યું મનજી;વેઢા ગણીને નારદ કહે છે, સાંભળો જુગજીવનજી ૧૯

તમારા પુત્રનું એક નારીએ, કર્યુ છે હરણજી:ત્યારે હરિ કહે દ્વારિકામાં આવે, તે તો પામે મરણજી ૨૦

નારદ કહે છે તમે સુણો શામળા, સંભળાવું એક વાતજી;મારી એવી પ્રતિજ્ઞા છે, જૂઠું ન બોલું જાતજી ૨૧.

શોણિતપુર એક નગ્ર છે, બાણાસુરનું રાજજી;પ્રસંગે હું ત્યાં ગયો 'તો, મારે કોઇ એક કાજજી. ૨૨.

રાજા બાણની પુત્રી ઓખા, તેને હવું સ્વપ્નજી;અનિરૂદ્ધ સેજે વરી ગયો, તેનું વિહ્વળ થયું છે મનજી. ૨૩.

ચિત્રલેખા ચંચળ નારી, વિધાત્રીનો અવતારજી;તે આવી દ્વારકામાં પછી મન કર્યો વિચારજી. ૨૪

કઠણ કામ કરવું છે મારે, નહિ એકલાનું કામજી;મારું તેણે ધ્યાન ધરિયું, હું આવ્યો તેણે ઠામજી ૨૫

મેં તો તામસી વિધ્યા ભણાવી, તે ઊંઘ્યું બધું ગામજી;અનિરૂદ્ધને લઈ તે ગઈ ને, ઓખાનું થયું કામજી ૨૬.

કોઇ પેરે તે લઈ જાયે, એમ બોલ્યા શ્રી જુગા:જીવનજી,ચક્ર મારું ઊઘે નહિ ને, છેદી નાંખે શીષજી. ૨૭.

ચક્રનો વાંક નથી ને એ, નિસરીયું'તું ફરવાજી;અમ સરખા સાધુ મળ્યા તેણે, બેસાડ્યું વાતો કરવાજી. ૨૮

ભગવાન કહે છે શાબાશ નારદિયા, એવા તારા કામજી;માથા ઉપર ઊભા રહીને, ભલું મરાવ્યું ધામજી ૨૯.

નારદ કહે છે કૃષ્ણને, મેં નથી કર્યો અન્યાયજી;જોયા પછી તમે જાણજો, ઘણી ફૂટડી છે કન્યાયજી ૩૦.

ભલી રે કન્યા ભલી રે વહુ, તમે ભલો કર્યો વિચારજી;હવડાં મારા પુત્રના ત્યાં, શા છે સમાચારજી ૩૧.

મહારાજ જણે ભોગવી છે, બાણાસુરની બાળ જી,દસલાખ દૈત્યોનો એકી વારે, પુત્રે આણ્યો કાળજી ૩૨.

શિવનો વર સાચો કરીને, ગયો અસુરને હાથજી;હમણાં તમારા પુત્રની, ઘણી દુ:ખની છે વાતજી ૩૩.

ઊંધે મસ્તક બાંધીઓ, તળે લગાડી અગનજી;લીલા વાંસનો માર પડે છે, ભાગ્ય હશે તો જીવશે તનજી. ૩૪

વાત સાંભળી વધામણીની, વગડાવ્યાં નિશાનજી;શામળા તત્પર થાઓ હવે, જીતવો છે બાણજી. ૩૫

તે માટે તમને કહું, વિઠ્ઠલજી વહેલા ધાઓજી;જો પુત્રનો ખપ કરો તો, શોણિતપુરમાં જાઓજી ૩૬.