Hygiena polska — Tom II

CZYLI

ZASTOSOWANA DO UŻYTKU POPULARNEGO

Z SZCZEGÓLNYM POGLĄDEM NA OKOLICZNOŚCI W NASZYMKRAJU I KLIMACIE WPŁYNĄĆ MOGĄCE NA TWORZENIE SIĘSŁABOŚCI, CIERPIEŃ I CHORÓB

PRZEZ

AUTORA PAMIĘTNIKÓW LEKARZA POLSKIEGO.

(z 16 kolorowanemi rycinami)

Nos Deum et naturam sequamur, etab omni quod abhorrent fugiamus.

Nakładem i drukiem S. Orgelbranda Księgarza i Typografa.

—

1857.

Wolno drukować, pod warunkiem złożenia w Komitecie Cenzury, po wydrukowaniu prawem przepisanéj liczby egzemplarzy.

w Warszawie dnia 1 (13) Sierpnia 1856 roku.p. o. Starszego Cenzora, Radca Honorowy, A. Broniewski.

ZAWIERA:

HYGIENĘ WIEKU DOJRZAŁEGO.

HYGIENĘ NAMIĘTNOŚCI.

HYGIENĘ WIEJSKĄ.

OPIS TRUCIZN, JADÓW I ZARAZ, I ŚRODKI ZAPOBIEGAJĄCE ICH SKUTKOM.

HYGIENĘ STAROŚCI I WIEKU ZGRZYBIAŁEGO.

O DŁUGOWIECZNOŚCI LUDZKIÉJ.

O WPŁYWIE POKARMÓW NA CHARAKTER NARODOWY.

O FAŁSZOWANIU POKARMÓW.

ZAWARTYCH W TOMIE DRUGIM.

Stron.Strona.

Definicya. — Czy rozum strzeże? — Zdrowie niepewne. Chorowitość. — Pożyczana czerstwość.

1 — 4

Niewstrzemięźliwość w miłości. — Równowaga zachwiana. — Rozwięzłość. — Lubieżne rozmowy. Drażnienie wyobraźni. — Sztuczne bodźce. — Sprosność kobieca

5 — 8

Zmazania nocne pomimowalnepomimowolne. — Konieczność ich. Chorobliwe polucyje. — Polucyje hemoroidalne. Hipokondryja. — Fantastycy. — Sen. — Plugawe obrazy

8 — 12

Zapobieganie polucyjom. — Materace. — Nękanie sił fizycznych

12 — 13

A. Zawiść. — Słabość charakteru i rozumu. — Nieuznanie wyższości. — Dzieci zawistne. — Panna zawistna. — Mężczyzna zawistny. — Zawiść szkodliwa społeczeństwu. — Obraz zawistnego. — Lekarstwo na zawiść

13 — 18

B. Niewstrzemięźliwość. — Obżarstwo. — Łatwe sumienie. — Choroby z niewstrzemięźliwości. — Pijaństwo. — Nasz chłop. — Kartofel. — Szkodliwość pijaństwa. — Towarzystwo wstrzemięźliwości

18 — 24

C. Gniew. — Gniewliwy pan. — Gniewliwy urzędnik. Zimna krew.

24 — 26

D. Bojaźń. — Wrodzona bojaźń. — Tchórzostwo. — Dr. Gall. — Systemat szkodliwy. — Nieufność i lękliwość. — Strach. — Wpływ bojaźni na zdrowie. — Działa jak trucizna. — Bojaźń śmierci. — Wiecznobyt. — Niedowiarstwo. — Niemoralność bojaźni. — Wolność duszy. — Oswojenie. — Pogarda śmierci. — Bigoci. — Nietolerancyja. — Życie lekarza. — Epidemija. — Odwaga w lekarzu. Księża. — Junacy. — Małpowanie odwagi.

27 — 39

Rozbujałość uczuciowości i cierpienia urojone. — Wyobraźnia. — Uczucie życia. — Ognistość wyobraźni. — Polot duszy. — Poeta upadły. — Urojone choroby. — Nielitościwość uczuciowców. — Egzaltacyja płonna. — Czytanie lekarskich książek. — Przewidzenia. — Fantastycy. — Próżniacy Rozkiełznana wyobraźnia. — Trwoga. — Lekarstwa uniwersalne

39 — 45

Wysilenie umysłowe. — Literaci. — Choroby literatów. — Przedsiębiorcy literatury. — Sława. — Przedwczesne wysilenie. — Złudzenia. — Nałogowi literaci. — Urozmaicenie. — Szczere powołanie. — Osłabienie z natężenia umysłu. — Próbowanie sił. — Karciarze.

45 — 51

Jak działają trucizny. — Podział.

A. Trucizny ludzkie. — Aqua Tofana. — Jad weneryczny. — Trudność wyleczenia. — Komplikacyja kołtunowa. — Niwellator. — Zarażony. — Estetyczność zgubiona. — Dżuma, febra żółta. — Tyfus zgniły. — Szkorbut. — Świerzba. — Ospa. — Szkarlatyna. — Odra. — Cholera. — Ospa ochronna. — Odgrodzenie dzieci

52 — 59

B. Trucizny zwierzęce. — Wścieklizna. — Pies wściekły. Wodowstręt. — Szczekanie. — Skłonność do kąsania. — Powierzchowna postać. — Ślina psa wściekłego — Chód. — Szczęki. — Język. — Głos Trwanie wścieklizny. — Lizanie. — Człowiek pokąsany. — Intervalla lucida. — Lekarz pokąsany. — Cierpienia wściekłego człowieka. — Dr. Marochetti. — Częste nieszczęścia wścieklizny. Środki zaradcze. — Podatek na psy. — Obostrzenia. — Pomoc. — Trędownik. — Choroba karbunkułowa. — Zaraźliwość. — Człowiek karbunkułem zarażony. — Nosacizna. — Jéj zaraźliwość. Księgosusz. — Tyfus bydlęcy. — Żołądek bydlęcy — Szkodliwość mięsa bydląt na księgosusz chorujących. — Żmija. — Działanie jadu żmii.

59 — 79

C. Trucizny roślinne. Psinka. — Szaléj. — Paluszniczek. — Dendera. — Wilcze łyko. — Sałata jadowita. — Bobki laurowe. — Sasanka. — Żytnica. — Zimowit jesienny. — Świniawesz. — Szalej jadowity — Cykuta wodna. — Cykuta Greków. — Działanie Cykuty. — Lekarstwo. — Zjadliwe grzyby. — Muchar. — Zabójca. — Czarnopłoch. — Antydot

79 — 90

D, Trucizny Mineralne. — Arszenik. — Ołów. — Miédź. — Żywe srebro. — Ałun. — Antydota.

90 — 92

Gazy szkodliwe. — Niedokwas węgla. — Kwas węglowy. — Siarkowodor — Symptopata. — Działanie. — Ratunek. — Zamarznięcie. — Oparzenie. — Odmrożenie.

— 9393 — 100

Rany. — Ratunek. — Opatrzenie. — Oczyszczenie. — Zranienie arteryi. — Scieśnienie jéj. — Bandaż. Wstrzymanie krwi. — Rany żył. — Położenie zranionego. — Przeniesienie. — Złamanie. — Zwichnięcie. — Opatrzenie. — Ratowanie utopionych — Ratowanie powieszonych. — Ratowanie dzieci nowonarodzonych nieoddychających

101 — 112

Definicyja starości. — Urok starości. — Poezyja. — Cześć starcom. — Wolter o starości.

113 — 116

Rozbiór sił. — Dobry żołądek. — Umiarkowanie w jedzeniu. — Pokarm starca. — Wesołość. — Zimno. Podróże. — Nagła utrata substancyi. — Zabawy burzliwe. — Rozwiązłość. — Sknerstwo.

117 — 125

Kanał pokarmowy. — Kanał moczowy. — Cyrkulacyja. Oddychanie. — Mózg. — Mlécz pacierzowy. — Zmysły. — Kości. — Muskuły. — Skóra. — Płciowe organa

126 — 130

Pociecha dla starców. — Choroby od których starzec wolny

130 — 131

Mens divinior. — Wzmacniające lekarstwa. — Lekarze specyalni. — Lekarz starości. — Lekarz przyjaciel

131 — 134

Natura Macochą. — Wyrok Boski. — Intencya natury. Śmierć niebolesna. — Rada Hygiei. — Krzepnienie. — Obojętność na śmierć. — Wzgarda starością. — Cenić życie obowiązkiem.

135 — 141

Wiek zgrzybiały ma swoje uroki. — Adam Kondratowicz. — Zdziecinniałość. — Śmierć w zabawie. — Pamięć przeszłości.

142 — 145

Arcanum Arcanissimum. — Król Dawid. — Dr. Boerkave. — Transfuzyje krwi. — Chemik Walli. — Dr. Dworzaczek. — Dr. Marcinkowski. — Magnetyzm zwierzęcy. — Zabójczy kwas pruski

145 — 149

Buffon. — Prawa natury. — Człowiek powinien żyć sto lat. — Namiętności zycie skracające. — Parre.Parre — Jerkins. — Biskup Kentingern. — Jan Rowin. — Tomasz Carn. — Rilley i Sinclair o Indyjanach. — Norwegski Biskup żyjący 210 lat. — Tabaczyński Iwiwarowska. — Nawrocki. — Kondratowicz.Kondratowicz. — Gołembiowski. — Starosta Zakrzewski. — Bogoryja Skotnicki. — Ksiądz Gawełczyk. — Wójcicka. — Falkiewiczowa. — Krasnodębska. — Sarnacki. — Czajkowska. — Jabłońska. — Czarnobój. — Paschalski. — Korzeniowski. — Bracia Kurkowie. — Majewski. — Katarzyna Deszner.Deszner. — Librowski. — Wintoniak. — Włyński. — Librowski. — Grzegórz B. — Sosnowski. — Mikołaj Radziwiłł. — Panna Sawicz. — Gołuchowski.Gołuchowski. — Dom starców u hrabiny Plater. — Szreński Wojewoda Mazowiecki. — Taranowska. — Szajnocha o długowieczności Polaków za Jagiełły. — Przedpotopowi ludzie. — Abraham. — Izaak i Jakób.Jakób. — Józef. — Elijasz — Simeon. — Grecy — Rzymianie. — Stygnięcie ziemi. — Monarchowie. — Królowie polscy. — Papieże. — Filozofowie. — Uczeni Polscy. — Aleksander Włynski. — Stanisław Trembecki. — Ludwik Kropinski. — Stefan Ręczyński. — Marcin Bielski. — Frańciszek Karpiński. — Jan Śniadecki. — Kamieński. — Maksymilian Ossoliński. — Jan Albertrandy. — Piotr Skarga Pawęski. — Stanisław Staszyc. — Szymon Syreński. — Krzyżanowski:Krzyżanowski. — Birkowski.Birkowski. — Bentkowski. — Lekarze. — Hipokrates. — Broussonet. — Zmiany powietrza. — Klimat Polski. — Wsie i miasteczka. — Niewolnicy i podrzutki. — Pustelnicy. — Poświęcenia — Serce. — Starzenie się. — Egoizm. — Starzy Kawalerowie. — Mózg. — Serce. — Tępienie sił. — Władza myślenia. — Haller. — Prawa długowieczności. — Buffon. — Zwierzęta. — Prawo natury Koń długożyjący. — Kogut i Wróbel. — Przywiléj natury. — Natura skarb mądrości. — Żywioł duchowy. — Honor i sumienie.

150 — 194

Sztywność trupa. — Zgnilizna. — Prawa o chowaniu umarłych. — Trupiarnie. — Dom przedpogrzebowy w Warszawie

195 — 201

Baran mięsożerny. — Wyrodek czworonożny. — Żywioły pokarmowe. — Krew bogata i uboga. — Pokarmów różnorodność. — Potrawy kwaśne. — Kwasów skuteczność. — Kuchnia francuzka. — Kuchnia romańskich ludów. — Kuchnia południowców. — Kuchnia turecka. — Kuchnia indyjska. — Kuchnia angielska. — Kuchnia amerykańska. — Kuchnia niemiecka. — Kuchnia pruska. — Kuchnia madziarska. — Kuchnia Słowaków. — Wpływ kuchni. — Kuchnia rossyjska.rossyjska. — Skuteczność posilnych potraw. — Kuchnia polska. — Kosmopolityzm żołądkowy. — Skutki kosmopolityzmu żołądka. — Uboga kuchnia. — Stół Pana Jezusa. — Potulność i gnusność. — Propinacyje

202 — 220

Nauka i oszukaństwo. — Konieczność wykrycia fałszu. Sposoby fałszowania w ogólności. — Pokarmy fałszowane. — Arrow-Root. — Czekolada i Kakao. — Chleb. — Cukier. — Herbata. — Kawa. — Mleko. — Masło. — Musztarda. — Ocet. — Pieprz Piwo. — Rewalenta. — Wino. — Wódka.

221 — 235.

SPIS RYCINNALEŻĄCYCH DO TOMU II, HYGIENY POLSKIÉJ